Choć przepisy nie przewidują odrębnej sankcji wyłącznie za sam fakt niepodjęcia uchwały zatwierdzającej sprawozdanie, konsekwencje prawne, podatkowe i biznesowe takiego zaniechania mogą być poważne i wielopoziomowe.
Niezatwierdzone sprawozdanie finansowe a podział zysku i pokrycie straty
Pierwszym i najbardziej praktycznym skutkiem braku zatwierdzenia jest zablokowanie możliwości podziału zysku lub pokrycia straty. Bez zatwierdzenia sprawozdania organ zatwierdzający nie może, zgodnie z art. 53 ust. 3 i 4 ustawy o rachunkowości, podjąć uchwał dotyczących wyniku finansowego. Oznacza to, że wspólnicy nie otrzymają dywidendy, kapitały nie zostaną prawidłowo przeksięgowane, a przedsiębiorstwo pozostaje w stanie niepełnego zamknięcia roku obrotowego.
W przypadku spółek, w których dywidenda stanowi istotny element strategii finansowej, brak zatwierdzenia może prowadzić do napięć właścicielskich i ograniczenia płynności finansowej wspólników.
Obowiązek złożenia niezatwierdzonego sprawozdania do KRS i ryzyko kar
Drugim, często niedocenianym obowiązkiem, jest konieczność złożenia do Krajowego Rejestru Sądowego sprawozdania finansowego, nawet jeżeli nie zostało ono zatwierdzone. Zgodnie z art. 69 ustawy o rachunkowości, w przypadku niezatwierdzenia sprawozdania w ustawowym terminie, jednostka jest zobowiązana do złożenia do KRS niezatwierdzonego sprawozdania finansowego wraz z wymaganymi dokumentami.
Niedopełnienie tego obowiązku skutkuje wszczęciem procedury przymuszającej na podstawie art. 24 ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym, co może prowadzić do nakładania grzywien, przy czym sąd rejestrowy ma prawo ponawiać sankcje aż do wykonania obowiązku. Zarządy często bagatelizują ten obowiązek, tymczasem jego niewykonanie stanowi naruszenie obowiązków rejestrowych.
Odpowiedzialność karna kierownika jednostki (art. 79 ust.4 UoR)
Nie można również pominąć odpowiedzialności karnej wynikającej z ustawy o rachunkowości.
Zgodnie z art. 79 ust. 4 tej ustawy, kto wbrew jej przepisom nie składa sprawozdania finansowego do właściwego rejestru sądowego, podlega grzywnie albo karze ograniczenia wolności. Odpowiedzialność ta obciąża kierownika jednostki, niezależnie od przyczyn braku zatwierdzenia sprawozdania, w tym także w sytuacji konfliktu wspólników lub braku możliwości podjęcia uchwały zatwierdzającej.
Jeśli potrzebujesz wsparcia w przygotowaniu, złożeniu i zatwierdzeniu sprawozdania finansowego, skorzystaj z naszej usługi: Sprawozdawczość finansowa
Konsekwencje podatkowe niezatwierdzonego sprawozdania finansowego
Konsekwencje podatkowe niezatwierdzonego sprawozdania nie mają charakteru bezpośredniej sankcji, jednak mogą mieć istotne znaczenie praktyczne. Księgi rachunkowe, mimo braku zatwierdzenia sprawozdania, pozostają podstawą rozliczeń podatkowych. Niemniej jednak brak zatwierdzenia może zostać potraktowany przez organy podatkowe jako sygnał potencjalnych nieprawidłowości.
W skrajnych przypadkach może to prowadzić do kwestionowania rzetelności ksiąg rachunkowych na podstawie art. 193 § 1 Ordynacji podatkowej, szacowania podstawy opodatkowania lub zakwestionowania określonych kosztów uzyskania przychodów. Może to również skutkować koniecznością korekt rozliczeń podatkowych i naliczeniem odsetek za zwłokę.
Brak zatwierdzenia sprawozdania finansowego a ryzko wizerunkowe i finansowe
Brak zatwierdzenia sprawozdania to także ryzyko o charakterze wizerunkowym i finansowym.
Banki, fundusze inwestycyjne oraz instytucje leasingowe opierają ocenę sytuacji ekonomicznej przedsiębiorstwa na zatwierdzonych danych finansowych. Przedstawienie sprawozdania niezatwierdzonego może być odbierane jako sygnał niestabilności lub problemów korporacyjnych, co w praktyce może prowadzić do odmowy finansowania, obniżenia limitów kredytowych lub żądania dodatkowych zabezpieczeń. Podobnie w relacjach handlowych brak zatwierdzenia bywa interpretowany jako oznaka konfliktów wewnętrznych lub trudności w zarządzaniu.
Czy niezatwierdzone sprawozdanie nadal jest dokumentem rachunkowym?
Chociaż niezatwierdzenie sprawozdania finansowego nie pozbawia go waloru dokumentu rachunkowego — gdyż zgodnie z ustawą o rachunkowości decydujące znaczenie mają podpisy kierownika jednostki oraz osoby odpowiedzialnej za prowadzenie ksiąg rachunkowych — brak uchwały zatwierdzającej uniemożliwia pełne zamknięcie procesu sprawozdawczego.
Długotrwały brak zatwierdzenia może pogłębiać konflikty właścicielskie, prowadzić do paraliżu decyzyjnego oraz ograniczać zdolność przedsiębiorstwa do realizacji działań reorganizacyjnych i inwestycyjnych.
Podsumowanie: dlaczego zatwierdzenie sprawozdania to kluczowy obowiązek zarządu
Podsumowując, niezatwierdzenie sprawozdania finansowego nie jest wyłącznie uchybieniem formalnym, lecz stanowi realne źródło ryzyka prawnego, podatkowego i gospodarczego. Obowiązki wynikające z ustawy o rachunkowości, ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym oraz Ordynacji podatkowej nakładają na jednostki i ich kierowników wymóg aktywnego działania w zakresie sporządzenia, złożenia i doprowadzenia do zatwierdzenia sprawozdania finansowego. Zaniechania w tym zakresie mogą prowadzić do odpowiedzialności osobistej członków zarządu oraz negatywnych konsekwencji dla funkcjonowania przedsiębiorstwa.
Zadbaj o poprawne i terminowe zamknięcie roku.
Potrzebujesz szybkiej konsultacji? Skontaktuj się z nami